Η εξάρτηση δεν ξεκινά πάντα με θόρυβο. Μερικές φορές έρχεται αθόρυβα. Όχι με μια δραματική κατάρρευση, αλλά με μια μικρή σκέψη: „Μόνο για σήμερα το χρειάζομαι ακόμα“. Μπορεί να είναι το αλκοόλ, ο τζόγος, τα φάρμακα, η ψηφιακή απόσπαση της προσοχής, η εργασία, η αναγνώριση ή ένας άνθρωπος, χωρίς τον οποίο φαίνεται ότι δεν μπορείς πια να αναπνεύσεις. Ο εθισμός και οι συναισθηματικές εξαρτήσεις έχουν συχνά την ίδια προέλευση: ένα εσωτερικό κενό, έναν πόνο, μια λαχτάρα για ηρεμία, αγάπη ή έλεγχο.

Πολλοί από όσους αντιμετωπίζουν αυτό το πρόβλημα ντρέπονται γι’ αυτό. Εξωτερικά φαίνονται να λειτουργούν κανονικά, χαμογελούν, εκτελούν τα καθήκοντά τους, ενώ εσωτερικά δίνουν μια μάχη που σχεδόν κανείς δεν βλέπει. Ακριβώς γι’ αυτό είναι σημαντικό να μιλάμε για αυτό το θέμα όχι με σκληρότητα, αλλά με ειλικρίνεια και ανθρωπιά.

Δεν είναι κάθε συνήθεια εθισμός. Ωστόσο, ένα όριο ξεπερνιέται όταν κάτι δεν αποτελεί πλέον ελεύθερη επιλογή, αλλά εμφανίζεται ως εσωτερική ανάγκη. Τότε δεν πρόκειται πια μόνο για απόλαυση, οικειότητα ή χαλάρωση. Πρόκειται για το να μην χρειάζεται να νιώθεις δυσάρεστα συναισθήματα.

Όποιος είναι εθισμένος, συχνά δεν αναζητά το ίδιο το πράγμα, αλλά το συναίσθημα που κρύβεται πίσω από αυτό: νάρκωση, ασφάλεια, παρηγοριά ή επιβεβαίωση. Και η συναισθηματική εξάρτηση λειτουργεί με παρόμοιο τρόπο. Ένας άνθρωπος γίνεται τότε το επίκεντρο της δικής του αξίας. Το μήνυμά του καθορίζει την πορεία της ημέρας. Η εγγύτητά του ηρεμεί, η απόστασή του καταστρέφει. Η καρδιά προσκολλάται σε κάτι που δεν αφήνει πια χώρο για πραγματική ελευθερία.

Το να „αφήνεις τα πράγματα να κυλήσουν“ ακούγεται εύκολο, αρκεί να μην σε αφορά προσωπικά. Για τους εξωτερικούς παρατηρητές, αυτό φαίνεται μερικές φορές ακατανόητο: «Τότε απλά σταμάτα». Ωστόσο, ο εθισμός και η συναισθηματική εξάρτηση σπάνια είναι απλώς θέμα θέλησης. Επηρεάζουν βαθιά τα συναισθήματα, τις αναμνήσεις και τους φόβους.

Ίσως παλαιότερα η αγάπη βιωνόταν μόνο υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Ίσως υπήρχαν πληγές, μοναξιά ή η αίσθηση ότι δεν αρκούσαμε. Τότε, αργότερα, η ψυχή αναζητά εναλλακτικούς τόπους. Κάτι που να την ηρεμεί αμέσως. Κάποιον που φαινομενικά να επιβεβαιώνει: „Είσαι σημαντικός“. Όμως, αυτό που προσφέρει παρηγοριά βραχυπρόθεσμα, μπορεί να σε κρατήσει αιχμάλωτο μακροπρόθεσμα.

Πίσω από κάθε εξάρτηση κρύβεται συχνά μια ανεκπλήρωτη λαχτάρα. Η λαχτάρα για ειρήνη. Για αποδοχή. Για ένα «σπίτι» μέσα στον εαυτό μας. Πολλοί άνθρωποι δεν παλεύουν ενάντια σε μια ουσία ή ένα πρόσωπο, αλλά ενάντια στην αίσθηση ότι χωρίς αυτό το πράγμα δεν είναι πλήρεις.

Εδώ η πίστη μπορεί να ανοίξει μια νέα προοπτική. Όχι ως γρήγορη λύση και όχι ως θρησκευτική πίεση, αλλά ως πρόσκληση: Είσαι κάτι περισσότερο από την εξάρτησή σου. Δεν είσαι μόνο η υποτροπή σου, ο φόβος σου ή η ανάγκη σου. Είσαι ένας άνθρωπος με αξιοπρέπεια, ακόμα κι αν αυτή τη στιγμή δυσκολεύεσαι να δεις τον εαυτό σου έτσι.

Η βοήθεια δεν είναι απαραίτητη μόνο όταν όλα καταρρέουν. Είναι χρήσιμη από τη στιγμή που συνειδητοποιεί κανείς ότι δεν μπορεί να προχωρήσει πια μόνος του. Όταν οι σκέψεις περιστρέφονται συνεχώς γύρω από το ίδιο πρόσωπο. Όταν κάνει κανείς κάτι κρυφά. Όταν παραβαίνει ξανά και ξανά τις υποσχέσεις που δίνει στον εαυτό του. Όταν η ντροπή γίνεται μεγαλύτερη από την ελπίδα.

Σε τέτοιες στιγμές, μια γραμμή ψυχολογικής υποστήριξης μπορεί να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα για να βρει κανείς τα λόγια που εκφράζουν αυτό που τον βαραίνει εσωτερικά. Επίσης, μια Γραμμή βοήθειας για ψυχολογική υποστήριξη μπορεί να βοηθήσει όταν χρειάζεσαι επειγόντως κάποιον που θα σε ακούσει χωρίς να σε κρίνει αμέσως. Το σημαντικό είναι: Πνευματική φροντίδα Δεν αντικαθιστά την ιατρική ή θεραπευτική αγωγή, αλλά μπορεί να προσφέρει στήριξη, να βοηθήσει στην ταξινόμηση των σκέψεων και να δώσει κουράγιο για να προχωρήσει κανείς περαιτέρω.

Πολλοί άνθρωποι υποτιμούν πόσο θεραπευτικό μπορεί να είναι να εκφράσουν επιτέλους αυτό που κρατούσαν κρυφό για καιρό. Στην τηλεφωνική ψυχολογική υποστήριξη Δεν έχει σημασία να ακούγεσαι τέλειος ή να μπορείς να εξηγήσεις τα πάντα. Αρκεί να ξεκινήσεις με ειλικρίνεια. Μερικές φορές με μια φράση όπως: „Νομίζω ότι δεν θα τα καταφέρω μόνος μου.“

Αυτή ακριβώς η φράση μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής. Διότι η εξάρτηση συχνά τροφοδοτείται από τη σιωπή. Αναπτύσσεται κρυφά. Όμως, μόλις κάποιος εκφραστεί, αναγεννιούνται οι σχέσεις, η σαφήνεια και ένα κομμάτι ελευθερίας.

Ναι, η αλλαγή είναι εφικτή. Όχι πάντα γρήγορα, όχι πάντα χωρίς εμπόδια, αλλά βήμα-βήμα. Οι υποτροπές δεν σημαίνουν ότι όλα έχουν χαθεί. Συχνά δείχνουν απλώς πού υπάρχουν ακόμα πληγές που χρειάζονται προσοχή. Μια ευαίσθητη Συμβουλευτική για θέματα πίστης και ζωής μπορεί να συνοδεύσει τους ανθρώπους στην προσπάθειά τους να κατανοήσουν εκ νέου τον εαυτό τους, να αναγνωρίσουν τα όριά τους και να ανακαλύψουν εκ νέου την εσωτερική τους δύναμη. Όποιος αναζητά βοήθεια δεν είναι αδύναμος. Αρχίζει να αναλαμβάνει την ευθύνη για τη ζωή του.

Ο εθισμός και οι συναισθηματικές εξαρτήσεις δεν σηματοδοτούν το τέλος μιας ιστορίας. Μερικές φορές αποτελούν το οδυνηρό σημείο από το οποίο ξεκινά ένας νέος δρόμος. Ένας δρόμος που οδηγεί πίσω στην αξιοπρέπεια, την ελευθερία και την πραγματική εγγύτητα.