‚Ben ik er überhaupt schuldig aan? Bij mij is toch alles in orde.‘ De Bijbel zegt: „De mens vindt alles wat hij doet onberispelijk; God echter onderzoekt de beweegredenen.“ (Spr. 21:1 GNÜ) Door onze situatie onder de loep te nemen, kunnen we alleen maar winnen. Met welke gevoelens en emoties denken we aan schuld? Schuld kan een zware last voor ons zijn. We kunnen bang zijn dat er dingen aan het licht komen die ons ongemakkelijk maken. Ja, schuld kan ons echt angst inboezemen; het kan onze gezondheid, ons geluk en ja, zelfs ons leven vernietigen. Maar we moeten moed vatten. Elke schuld kan van ons worden weggenomen. God zegt: „Ook al is jullie zonde bloedrood, toch zal ze sneeuwwit worden.“ (Jes. 1:18 LU) 

Iedereen mag weten: ik kan door Gods genade vrij worden, want Jezus heeft beloofd: „Als de Zoon van God jullie bevrijdt, dan zijn jullie werkelijk vrij.“ (Joh. 8:36 GNÜ) Dat kan vandaag, op dit moment, gebeuren in een gebed. Er zijn enkele gebedsvoorstellen toegevoegd. Laten we bovenal dit in gedachten houden: Jezus is de overwinnaar. Hij wil ook jou de overwinning schenken.

Veel mensen dragen lasten met zich mee, bijvoorbeeld: schuldgevoelens, kwetsuren, verslavingen, occulte lasten. Dat is schadelijk voor de gezondheid, het welzijn en vaak ook voor de interpersoonlijke relaties. Dat is niet wat God voor ons wil. Jezus zegt: „Ik ben gekomen opdat zij leven hebben en dat in overvloed.“ (Joh. 10:10b KÜ) Daartoe behoren:

1. Dat ik geen last uit het verleden met me meedraag. Jezus zegt: „Kom toch naar mij toe; ik zal jullie last verlichten.“ (Matt. 11:28b GNÜ) God wil ons in Zijn liefde onze lasten uit handen nemen. We mogen zonder lasten uit het verleden leven.
2. Dat ik me geen zorgen maak over de toekomst. God is bereid om voor ons te zorgen.
3. Dat ik nu, vandaag, in vriendschap met hem leef, gesterkt door zijn kracht. „Maak je geen zorgen over morgen; de dag van morgen zorgt wel voor zichzelf. Jullie hebben al genoeg aan de last van vandaag.“ (Matt. 6:34 GNÜ); „Ik bid Hem [God] dat Hij u uit de rijkdom van Zijn heerlijkheid begiftigt en u door Zijn Geest innerlijk sterk maakt.“ (Ef. 3:16 GNÜ)

We zullen straks een voorbeeld van een zware schuld bekijken. De betrokkene heeft erg geleden onder zijn schuld. Hij werd er vervolgens in één klap van bevrijd en was er zeker van dat hem vergeven was.

Schuld lijkt op kanker. Kanker – schuld – kan zich onmerkbaar ontwikkelen of juist hevige pijn veroorzaken. Het vormt ook uitzaaiingen, metastasen. Maar er is een geweldige arts. Jezus is de grote arts die ook kanker – schuld – kan overwinnen. Hij zegt tegen ons: „“Als de Zoon van God jullie bevrijdt, dan zijn jullie werkelijk vrij.” (Joh. 8:36 GNÜ) Jezus overwint alle nood!

De Bijbel zegt: „Zonde is een overtreding van de wet“ (1 Joh. 3:4 LU) d.w.z. ongehoorzaamheid. De wet van God, de Tien Geboden, ligt ook ten grondslag aan veel menselijke voorschriften (staat, ouders, enz.). Bij overtreding ontstaat schuld. Daarbij maakt het niet uit of iemand God en de Bijbel erkent of niet. Want, in moderne bewoordingen: we zijn zo geprogrammeerd. De Bijbel spreekt over zonde ook als „opstand“, „rebellie“ of „het doel missen“. Andere bijbelse begrippen voor zonde zijn „ongeloof“, „wantrouwen“ of ook „van het rechte pad afdwalen“. Schuld is de Aflevering van zonde.

Een probleem is dat je aan zonde kunt wennen, net als aan slechte lucht. Je merkt het niet meer. Daarom denken velen: ik ben geen zondaar, ik ben een fatsoenlijk mens! De Bijbel zegt echter: „Als we zeggen dat we geen zonde hebben, bedriegen we onszelf, en is de waarheid niet in ons.“ (1 Joh. 1:8 KÜ) Ja, we zijn allemaal, zonder uitzondering, zondaars.¹

Wat is het verschil tussen zonde en schuld?

„Zonde ligt in het verleden. Op een bepaald moment hebben we ons verkeerd gedragen, een onrecht begaan … en ons daarmee schuldig gemaakt aan een zonde. Hoe lang duurt een zonde? Hoe lang duurt een diefstal, overspel of het leggen van kaarten? Dat duurt een paar minuten, misschien een uur; in ieder geval is de duur van een zondige daad relatief kort.

Hoe lang duurt de schuld? Schuld is iets van het heden – we lijden onder de gevolgen en effecten van onze zonde – vaak ons hele leven lang. Wat ons onderdrukt, is niet zozeer de zonde, de verkeerde daad die in een oogwenk is gebeurd – we lijden intens onder de gevolgen van onze zonde, we lijden onder de schuld, onder de last. Het goede nieuws is: Jezus Christus vergeeft niet alleen de zonde – mijn zonde heeft Hem „verpletterd“, het heeft Hem het leven gekost. Alleen Jezus is in staat om ook de schuld in mijn leven weg te nemen.“

¹ Volgens Kurt Hasel, „Met God televisie kijken“, Drie stappen naar de hemel, (Ravensburg 1965)

Hoe kan schuld ontstaan?

• Jezus laat ons zien dat de kern van de zonde ligt in het feit dat, „dat zij mij niet vertrouwen“ (Joh. 16:9 GNÜ) d.w.z. de hoofdzonde is om onafhankelijk van God te leven. God wil ons voor de zonde behoeden (1 Joh. 5:18). Uit een leven zonder God – dus zonder volledige toewijding aan Hem en zonder Zijn kracht – vloeien zondige gedachten, houdingen en daden voort. Velen vertrouwen Jezus Christus niet uit onwetendheid of omdat ze verkeerde voorstellingen van Hem hebben. Ik had ook moeite met het mij aan God toewijden, totdat ik besefte dat God liefde is. Toen heb ik Hem onmiddellijk mijn hele leven volledig toevertrouwd. Vandaag ben ik dankbaar voor decennia van Zijn wonderbaarlijke leiding.
• Verder ontstaat schuld door onrecht te begaan – dat wil zeggen actief onrechtvaardig handelen.
• Aansprakelijkheid ontstaat door het nalaten het juiste te doen – dat wil zeggen passief door nalatigheid.
• Schuld ontstaat door verkeerde reactie. Dat betekent: ik reageer op onrecht dat ik ondervind of waarvan ik denk dat het onrecht is, door onrecht te doen aan de ander, volgens het motto: oog om oog, tand om tand.

² Kurt Hasel, De betovering van het bijgeloof, 17e Duitse, uitgebreide uitgave 2007, (NewStartCenter, Raich) blz. 74

• Schuld ontstaat ook doordat men het onrecht dat men heeft ondergaan niet vergeeft. Jezus zei in het Onze Vader: „Vergeef ons onze schulden, zoals ook wij iedereen vergeven die ons onrecht heeft aangedaan.“ (Matt. 6:12 GNÜ) „Maar wanneer jullie bidden, moeten jullie je medemensen vergeven als jullie iets tegen hen hebben, zodat jullie Vader in de hemel jullie ook jullie overtredingen vergeeft.“ (Mark. 11:25 GNÜ) Daar wil ik je de volgende keer over schrijven. ⁴ Misschien wacht er wel iemand op jouw vergeving. Misschien zelfs naaste familieleden.

Wat zijn schuldgevoelens?

Een schuldgevoel is een waarschuwingssignaal. Dat signaal maakt me erop attent: bekijk de situatie eens goed!

Er zijn echte en valse schuldgevoelens. De echte zijn het gevolg van het overtreden van Gods geboden: hier gaan schuld en schuldgevoel hand in hand.

Er bestaan ook schuldgevoelens zonder dat er sprake is van echte schuld. Zo was er bijvoorbeeld een kerkelijk gebod dat men op vrijdag geen vlees mocht eten. Veel mensen die dat toch deden, hadden schuldgevoelens. Maar er was helemaal geen sprake van echte schuld, aangezien er geen gebod van God werd overtreden.

Bevrijding van schuld en schuldgevoelens is essentieel voor onze gezondheid, ons geluk in het leven en onze relaties.

⁴ Artikel: “Heb je iets tegen iemand? Vergeving schenken – Vergeven bevrijdt beiden”

Weergave wijzigen:
Sommigen proberen zich te bevrijden van schuld en schuldgevoelens door hun opvatting over wat goed en fout is te veranderen. We zijn vast allemaal opgegroeid met de overtuiging dat liegen verkeerd is. Nu kun je jezelf wijsmaken dat liegen onder bepaalde omstandigheden misschien noodzakelijk is. Het kan zijn dat de schuldgevoelens daardoor verdwijnen. Waar verdwijnen ze naartoe? Naar ons onderbewustzijn. Daar blijven ze vervolgens een vernietigende invloed uitoefenen. Als we dit vaker doen, zullen we daar een hoge prijs voor betalen, omdat we de houvast in ons leven kwijtraken. Deze weg leidt niet tot echte bevrijding.

Een uitzondering zou zijn als mijn gedrag werkelijk op een verkeerde opvatting zou berusten. Op religieus gebied bestaan er veel schuldgevoelens zonder dat er sprake is van echte schuld, als gevolg van door mensen opgestelde geboden. Voorbeeld: in een bepaalde religie is het voorgeschreven om vijf keer per dag op vaste tijden te bidden. Slechts weinigen slagen daarin. Wie het niet lukt, voelt zich schuldig, hoewel er geen echte schuld is, want er bestaat geen overeenkomstig gebod van God.

We kunnen schuldgevoelens hebben vanwege onze opvoeding, omdat onze ouders misschien geen onderscheid maakten tussen Gods geboden en menselijke geboden. Dit laat ons eens vanuit een heel ander perspectief zien hoe belangrijk het is dat we ons uitsluitend laten leiden door Gods Woord. Menselijke geboden vormen een last in ons leven.

Jezus zegt: „Hun hele godsdienst is zinloos, want ze onderwijzen alleen geboden die mensen zelf hebben bedacht.“ (Mc. 7:7 GNÜ)

God heeft niemand toegestaan iets aan Zijn geboden toe te voegen of er iets van weg te laten. „Ik getuig aan iedereen die de profetische woorden van dit boek hoort: als iemand er iets aan toevoegt, zal God hem alle plagen opleggen die in dit boek staan beschreven. En als iemand iets wegneemt van de woorden van dit profetische boek, zal God hem zijn deel ontnemen aan de boom des levens en aan de heilige stad, waarover in dit boek geschreven staat.“ (Openb. 22:18-19 KÜ) Gods geboden zijn redelijk en een uiting van Zijn liefde. Ze vormen voor ons een goede, echte en juiste maatstaf voor ons leven.

Verdringen:
Een andere manier waarop velen omgaan met schuldgevoelens, is door ze te verdringen. Dat betekent dat we ons geweten afstompen of negeren. Het kan zijn dat het schuldgevoel op die manier verdwijnt. Maar de schuld blijft bestaan en werkt door in het onderbewustzijn. Het kan tot uiting komen in de vorm van angst, een maagzweer, hoge bloeddruk of eet- en drinkverslaving. Daarbij herkent men de werkelijke oorzaak van deze problemen meestal niet meer, omdat men deze met schijnbaar succes heeft verdrongen, en dus is genezing – dat wil zeggen het wegnemen van de emotionele en lichamelijke stoornissen – voorlopig niet mogelijk.

Wat er nog gebeurt: het waarschuwingssysteem, mijn geweten, dat mij aangeeft waar ik in de fout ga, raakt beschadigd. Dat betekent dat het controlesysteem voor waarheid en dwaling in mijn leven wordt verstoord of vernietigd. Daardoor wordt mijn ontwikkeling tot een volwassen, verantwoordelijk mens onderbroken of verstoord.

Je kunt het waarschuwingssignaal uitschakelen door het te negeren, te overstemmen of te verdoven; je kunt het ook uitschakelen door je te vluchten in plezier, werk of zelfs onbaatzuchtige dienstbaarheid.

Boeten:
Een andere manier om met schuld om te gaan, die sommigen proberen, is het wegnemen van de schuld door boete te doen. Sommigen hopen van hun schuld verlost te worden door een straf te ondergaan of boetedoeningen te verrichten. Ook op deze manier blijft de schuld bestaan. Stel dat iemand € 100,- van je heeft gestolen. Nu heeft hij last van zijn geweten. Daarom doet hij een donatie aan het Rode Kruis. Is de zaak daarmee afgehandeld? Zou jij, als de bestolen persoon, tevreden zijn met deze oplossing? Is de schuld daarmee weg? Nee! Het is noodzakelijk om de € 100,- aan de bestolen persoon terug te geven. Dat is een deel van de bevrijding van deze schuld. Mijn schuld is pas volledig weggenomen als de verstoorde vertrouwensband met degene die bestolen is, hersteld is door een open gesprek en het bewijs van mijn betrouwbaarheid. Schuld heeft te maken met de vernietiging van vertrouwen. Schuld is uiterlijk gezien het overtreden van een wet, maar in werkelijkheid is het een schuld jegens personen. Het is een schuld jegens de liefde voor God en de naaste.

Bekentenis en vergeving hebben te maken met het herstel van het vertrouwen. We komen hier later nog op terug.

Uitzetten:
Een andere manier is uitzetting. Ik heb een tijdje naast mijn hoofdbaan in de gevangenispastoraat gewerkt. Ik begeleidde individuele gedetineerden in een zwaarbeveiligde gevangenis. In zo’n instelling zitten alleen maar „zware jongens“. Wat me verbaasde: bijna allemaal vonden ze zichzelf onschuldig. Ze schoven de schuld af op hun vader, moeder, werkgever of de staat. Het probleem is: als we geen verantwoordelijkheid nemen voor ons handelen, raken we niet vrij van schuld.

Velen proberen van hun schuld en schuldgevoelens af te komen door anderen de schuld te geven. Dat is een oude manier. Zelfs Adam en Eva hebben die weg bewandeld. De schuld op anderen afschuiven lijkt een gemakkelijke manier om je aan je eigen verantwoordelijkheid te onttrekken. Misschien zijn onze schuldgevoelens dan wel verdwenen. Maar de schuld blijft bestaan, en wordt zelfs nog groter door het extra onrecht dat je begaat door iemand anders te beschuldigen. De gevolgen zijn merkbaar in je karakter, je gezondheid en je interpersoonlijke relaties.

We vatten het als volgt samen:
Deze wegen leiden slechts tot schijnoplossingen. Want de schuld blijft bestaan en heeft, net als kanker, invloed op ons karakter en ons leven. Veel mensen zijn half ziek en half gezond. Niet-verwerkte schuld kan hieraan bijdragen. Ik ben erg dankbaar dat een arts, dr. Winfried Müller, ons – een groep pastoraal werkers – op deze belangrijke verbanden heeft gewezen. De psychologen hebben het probleem van schuld en de gevolgen ervan duidelijk onderkend. De wetenschap heeft hier echter geen echte oplossing voor.

Koning David had overspel gepleegd met Batseba. Zij raakte zwanger. Om de gevolgen te verbergen, zette hij op slinkse wijze de moord op Uria, haar echtgenoot, in scène. Het plan slaagde.

David ontweek het toegeven van zijn schuld. Hij beschrijft hoe hij zich in die tijd voelde:

„Laat iedereen zich verheugen aan wie God hun onrecht heeft vergeven en hun overtredingen heeft bedekt! Laat iedereen zich verheugen aan wie de Heer geen schuld toerekent en wiens leven vrij is van valsheid!

Heer, eerst wilde ik mijn schuld verzwijgen; maar daar werd ik zo ziek van, dat ik van “s morgens vroeg tot ’s avonds laat alleen maar kon kreunen. Ik voelde Uw hand, dag en nacht; die drukte mij ter aarde en liet mijn levenskracht verdwijnen alsof het de ergste zomerdroogte was. Daarom besloot ik je mijn zonden te bekennen. Wat ik had gedaan, bekende ik je; ik verborg mijn schuld niet langer voor je. En jij – jij hebt me alles vergeven!” (Psalm 32:1-5, GNÜ)

In deze verzen wordt de ware weg naar bevrijding beschreven. David bekende zijn schuld. Er viel een last van honderd centner van hem af. Wie schuld draagt, mag weten dat Gods liefdevolle vergeving ook voor hem klaarstaat, zonder dat hij daarop hoeft te wachten. Want Gods Woord zegt ons: „Ik heb al jullie zonden vergeven; ze zijn verdwenen als de mist in de zon. Keer terug naar mij, want ik zal jullie bevrijden.“ (Jes. 44:22 GNÜ)

David kon pas van zijn last worden bevrijd toen hij de verantwoordelijkheid voor zijn zonde op zich nam. Dat zouden wij in ieder geval ook moeten doen. We moeten geen tijd verliezen om het met Gods hulp recht te zetten en vrij te worden. Mocht dat moeilijk zijn, dan mogen we in gebed om hulp vragen. Let op: „Als we beweren dat we nooit zondig hebben gedaan, maken we God tot een leugenaar, en leeft Zijn Woord niet in ons.“ (1 Joh. 1:10 GNÜ) We kunnen bidden:

Gebed voor het op zich nemen van verantwoordelijkheid

Zou je de volgende gebeden hardop willen opzeggen? Zo kunnen we ons veel beter concentreren. De tekst die tussen haakjes staat, hoeven we niet in ons gebed op te nemen. Mag ik dit voor alle gebeden voorstellen?

Gebruikte bijbelvertalingen:
GNÜ Het Goede Nieuws en GNB Bijbel van het Goede Nieuws, Duitse Bijbelgenootschap en Kath. Bibelwerk e.V., Stuttgart
LU Luther-vertaling 1972, Oostenrijkse Bijbelgenootschap
Hfa Hoop voor iedereen, Fontis-bron-Basel
KÜ Kürzinger-vertaling, Pattloch-uitgeverij, Aschaffenburg

We willen de ware weg naar vergeving eens nader bekijken:

„Zalig zijn allen aan wie God hun onrecht heeft vergeven en hun overtredingen heeft bedekt.“ (Psalm 32:1 GNÜ) Ons geluk in het leven, onze gezondheid en onze interpersoonlijke relaties hangen onder andere samen met het feit dat onze zonden worden vergeven. Dankzij de liefde van God mogen we een vreugdevol, krachtig leven leiden zonder schuldgevoel. Ik wens iedereen toe dat hij of zij van deze toestand mag genieten.

„Iedereen mag zich verheugen wiens zonden door de Heer niet worden aangerekend en wiens leven vrij is van leugens!“ (Psalm 32:2 GNÜ) God zegt niet: „Vergeet het maar!“ of „Het valt wel mee!“ of „Eén keer is geen keer!“ Nee: de schuld is er wel. Maar die wordt mij niet meer aangerekend.

Geen toerekening van schuld – Hoezo?

Toen Jezus naar hem toe kwam om zich door onderdompeling in de Jordaan te laten dopen, zei Johannes de Doper:

„Dit is het offerlam van God, dat de zonden van de hele wereld wegneemt.“ (Joh. 1:29 GNÜ)

Jezus heeft zijn leven aan het kruis opgeofferd om de schuld van ons allemaal op zich te nemen. Dit aanbod geldt voor alle mensen die op Jezus vertrouwen: „God had de mensen zo lief dat Hij Zijn enige Zoon heeft gegeven. Nu zal iedereen die zijn vertrouwen stelt in de Zoon van God niet verloren gaan, maar eeuwig leven.“ (Joh. 3:16 GNÜ)

Vertrouwen op Jezus betekent een hechte vertrouwensband met Hem aangaan en Hem navolgen. „Een persoonlijke band met Jezus Christus is het grootste voorrecht en de grootste vervulling die een mens ooit kan ervaren.“ ⁵

God is liefde. Hij wil dat wij in Jezus Christus geloven en op Hem vertrouwen. ⁶ Jezus neemt de schuld weg van iedereen die zijn aanbod van liefde aanvaardt. Dat betekent dat onze schuld aan Jezus wordt toegerekend, en niet langer aan ons.

Als een jongen een bal tegen een raam schiet en de ruit breekt, dan zal men hem zeker vergeven, en de vader zal de ruit betalen. Hierin schuilt een belangrijke les. Degene die de schuld op zich neemt – de vader – moet betalen, dat wil zeggen: hij lijdt. Wie de schuld op zich neemt, lijdt voor de schuldige. Jezus kan en wil ons vergeven. Hij heeft aan het kruis geleden en betaald voor jouw en mijn schuld. Elke schuld hoeft maar één keer te worden betaald. Daarna is er geen schuld meer.

⁵ Dr. W. Bright, Gods liefde en vergeving – Hoe ervaar je dat? (Neuhausen, 1971) blz. 9.
⁶ In het artikel „Wat is de belangrijkste boodschap van de Bijbel?“ wordt de betekenis van ‚geloven‘ in de bijbelse zin uitvoerig toegelicht aan de hand van voorbeelden.

Wat moeten we doen?

„Alle mensen in Israël moeten inzien dat God deze Jezus, die jullie gekruisigd hebben, tot Heer en Verlosser van de wereld heeft gemaakt. Deze woorden raakten de toehoorders recht in het hart, en zij vroegen Petrus en de andere apostelen: ‚Broeders, wat moeten wij doen?‘ Petrus antwoordde: ‚Keer nu terug en begin opnieuw! Laat jullie allemaal dopen in de naam van Jezus Christus! Dan zal God jullie zonden vergeven en jullie zijn Heilige Geest schenken.‘ “ (Hand. 2:36-38 GNÜ)

Hoe wordt mijn volledige schuld op Jezus Christus overgedragen? Door bekering en doop. De Bijbel verstaat onder „bekering“ (vroeger „boetedoening“) ‚van houding veranderen‘. Ik verander dus mijn houding en mijn gedrag. Bekering komt tot uiting in het feit dat we besluiten een nieuwe start te maken. We gaan steeds meer vertrouwen op Jezus en het Woord van God. We drukken deze beslissing uit in een gebed.

Gebed voor bekering

Bid alsjeblieft hardop!

We mogen onze God vragen om berouw – goddelijke droefheid – over onze zonden. „Want het door God gewerkte verdriet [berouw] leidt tot bekering en brengt redding. En wie zou daar ooit spijt van hebben? Alleen het verdriet dat niet tot bekering leidt, brengt de dood tot gevolg.“ (2 Kor. 7:10 Hfa)

God schenkt ons het besef van onze zonden. We gaan deze pijnlijke erkenning onder ogen en laten ons door God leiden naar een oprechte bekering. Berouw is een pijn, een spijt over het eigen foutieve handelen en nalaten. Het spijt ons dat we hierdoor onze Heer hebben gekwetst. Het gaat gepaard met het voornemen om eventueel het nodige goed te maken en met de vaste intentie om dit, met Gods hulp, niet meer te doen.

De beste ruil

Wanneer we Jezus als Heer en Verlosser aanvaarden, geven we uiting aan ons vertrouwen in Hem. Daardoor vindt de beste ruil plaats. Hij neemt de schuld van ons hele leven op zich en schenkt ons Zijn gerechtigheid (Zijn rechtvaardige, gehoorzame, zondeloze leven). Dat is een geschenk waarvoor niemand hoeft te betalen en dat niemand kan betalen. Het is de hoogste uitdrukking van liefde dat Jezus, als onschuldige, voor ons, zondaars, is gestorven. Wie in een hechte persoonlijke relatie met Jezus leeft, is van zijn schuld verlost. Hoe waardevol dat ook is, het is slechts een deel van wat Jezus voor ons betekent. Hij zei: „Ik ben gekomen opdat zij het leven hebben en het in overvloed hebben.“ (Joh. 10:10b KÜ) In het leven met Hem heb ik hier een waardevol leven en daarnaast het eeuwige leven.

Omdat er nog meer vragen zijn, gaan we nog eens terug naar David; hij bad: „Heer, eerst wilde ik mijn schuld verzwijgen; maar daar werd ik zo ziek van, dat ik van “s morgens vroeg tot ’s avonds laat alleen maar kon kreunen. Ik voelde Uw hand, dag en nacht; die drukte mij ter aarde en liet mijn levenskracht verdwijnen alsof het de ergste zomerdroogte was.” (Ps 32:3-4 GNÜ)

Schuldgevoelens wegen zwaar op ons en kunnen ons ziek maken. Als er iets op je drukt, wacht dan niet langer. Waarom zou je een onnodige last blijven dragen? Jezus houdt van je en staat klaar om je te helpen. God zegt:

„Ook al is jullie zonde bloedrood, zij zal toch sneeuwwit worden, en ook al is zij rood als scharlaken, zij zal toch als wol worden.“ (Jes. 1:18 LU)

David nam de enige juiste beslissing. „Daarom besloot ik je mijn zonden te bekennen. Ik bekende je wat ik had gedaan; ik hield mijn schuld niet langer voor je verborgen. En jij – jij hebt me alles vergeven!“ (Ps. 32:5 GNÜ)

David had het belijden van zijn zonde verdrongen. Hoe kwam het uiteindelijk dat hij zijn zonde erkende? De profeet Nathan bezocht hem en maakte hem zijn schuld duidelijk door middel van een gelijkenis (2 Sam. 12). Dit bracht David ertoe de verantwoordelijkheid voor zijn daden op zich te nemen. Absolute eerlijkheid tegenover onszelf leidt tot oprechte belijdenis. We benoemen onze zonde nu zonder omwegen bij naam. Hoe vollediger ik mijn fouten herken en erken, hoe groter ook de ervaring van bevrijding van de last van de schuld wordt.

Aan het belijden is immers ons verzoek om vergeving en bevrijding van onze schuld verbonden. Vergeving van God of van een medemens wordt doorgaans alleen verleend op verzoek om vergeving. Vaak volstaan al de eenvoudige woorden: „Het spijt me“, om het verbroken contact te herstellen.

Mijn verzoek om vergeving is echter alleen oprecht als ik geen voorwaarden stel en ook bereid ben de volledige gevolgen van mijn daden op me te nemen. We onthouden ons ook van elke beschuldiging, zelfs als de ander medeschuldig is. Onze bekentenis zonder beschuldigingen leidt bij hem vaak tot een eigen bekentenis.

Toen David eindelijk bereid was zijn zonde aan God te belijden, kreeg hij onmiddellijk en volledige vergeving van zijn schuld. Dat is ongelooflijk. We hebben een geweldige God. God is liefde. Hij wil ons een waardevol leven schenken, vol gezondheid en geluk. Hij wil ons als vriend begeleiden. Hij leidt mij stap voor stap op de voor mij beste levensweg en rust mij daarvoor toe met kracht.

David verkreeg vergeving door zijn belijdenis. Daarmee werd de gemeenschap met God – die hij voorheen had gehad – en de vertrouwensband hersteld. Jezus Christus heeft de schuld van David op zich genomen. David had vóór deze gebeurtenis een prachtig geloofsleven geleid en geweldige ervaringen met God opgedaan. Maar toen het hem lange tijd heel goed ging, werd hij lauw, en toen gebeurde deze onbegrijpelijke zonde. Maar God hield David vast, en ook David hield vast aan God. Daarom had hij een God die zijn schuld van hem wegnam toen hij bekende. Het verkrijgen van vergeving maakt ons weer blij en sterk.

Elke zonde is een zonde tegen God

David had overspel gepleegd en een moord begaan. Toen hij zijn zonde bekende, bad hij: „Ik heb tegen mezelf [tegen God] gezondigd.“ (Psalm 51:6 GNÜ)

Hoe moet dat worden opgevat, aangezien hij toch met Batseba heeft gezondigd en tegen Uria? Elke zonde tegen mensen is ook een zonde tegen God, want we hebben immers Zijn gebod overtreden.

Waarom is deze gedachte belangrijk? David kon Uria niet meer om vergeving vragen. Die was dood. Maar hij kon God om vergeving vragen en die ook ontvangen. Deze gedachte is zo belangrijk omdat ik vergeving kan ontvangen, zelfs als de persoon tegenover wie ik schuldig ben geworden niet meer leeft, onvindbaar is of zelfs als hij niet wil vergeven. Omdat onze zonden in wezen tegen God gericht zijn, kunnen we door Zijn genade in elk geval vergeving ontvangen.

Elke zonde moet aan God worden beleden, aangezien bij elke zonde een gebod van God is overtreden. Zonden die uitsluitend tegen God gericht zijn (ook gedachtenzonden jegens mensen), moeten alleen aan God worden beleden. Als er één of meerdere mensen bij betrokken zijn, is ook een belijdenis tegenover hen noodzakelijk. Zonde moet altijd binnen de kring van de betrokkenen worden verzoend, niet buiten deze kring.

Herstel

Als er materiële schadevergoeding nodig is, moeten we ons grootmoedig opstellen, omdat de ander immers een tijdlang niet over zijn eigendom heeft kunnen beschikken.

„En als ik tegen iemand zeg: “Je moet sterven!’, en hij keert zich af van het onrecht, geeft de arme schuldenaar zijn onderpand terug, vergoedt wat hij onrechtmatig heeft toegeëigend en houdt zich aan de voorschriften die tot het leven leiden, dan hoeft hij niet te sterven. Al het onrecht dat hij vroeger heeft gedaan, telt dan niet meer mee. Omdat hij nu het goede doet, zal hij in leven blijven.” (Eze. 33:14-16 GNÜ)

Jezus helpt ons bij het opnieuw in orde brengen van ons leven. Ik heb mijn zonden altijd eerst aan God beleden. Als ik daarna nog iets aan een mens moest bekennen, heb ik God gevraagd om diens houding te beïnvloeden. Dat heeft Hij in alle gevallen gedaan. Niemand heeft me ooit de grond in geboord. Daardoor werd het vertrouwen in mij niet alleen hersteld, maar in bijna alle gevallen zelfs aanzienlijk versterkt. Het pijnlijke proces van het bekennen helpt ook enorm om hetzelfde niet nog eens te doen.

We mogen God om hulp vragen bij het op orde brengen van ons leven. Er zijn grote ervaringen. Hij helpt heel vaak, maar niet altijd. Als het in Zijn ogen beter is voor de schuldige, laat Hij hem de gevolgen dragen. Jim Vaus had meineed gepleegd. Daardoor was een politieagent in de gevangenis beland. Toen Jim Vaus zich bekeerde, bekende hij zonder voorbehoud al zijn zonden, waaronder ook deze meineed. Hij deelde dit schriftelijk mee aan de rechtbank en gaf een kopie aan de krant, zodat de politieagent in het openbaar in ere zou worden hersteld. Tijdens de rechtszitting – in bijna alle landen staat op meineed een gevangenisstraf in een zwaarbeveiligde gevangenis – werd hij ondanks zijn schuld vrijgesproken. De rechters zeiden: Deze man heeft een grote ommekeer doorgemaakt. Als we hem in de gevangenis stoppen, wordt hij waarschijnlijk weer een crimineel. We spreken hem ondanks zijn schuld vrij. Zulke wonderen kan God bewerkstelligen. Maar Hij hoeft het niet te doen. Het is noodzakelijk om bereid te zijn alle mogelijke gevolgen op ons te nemen. De ervaringen van deze man hebben mijn leven sterk beïnvloed. ¹ We mogen ook voor de gevolgen bidden, met de belofte: „Het hart van de koning is in de hand van de Heer als stromend water; Hij leidt het waarheen Hij wil.“ (Spreuken 21:1 LU). Ook hier mogen we bidden:

Gebed met betrekking tot mogelijke gevolgen

Bid alsjeblieft hardop!

Godskinderen – mensen die Jezus Christus als Verlosser en Heer hebben aanvaard, en iedereen die Hem nog zal aanvaarden – vinden een belangrijke belofte in 1 Joh. 1:9 GNÜ:

„Maar als we onze schuld bekennen, mogen we erop vertrouwen dat God Zijn woord houdt: Hij zal ons dan onze zonden vergeven en alle schuld van ons wegnemen die we op ons hebben geladen.“

⁹ Jim Vaus, Ik was een gangster, Brockhaus-pocket. (Brockhaus-pocket nr. 59)

Wat heeft de Heer ons hier beloofd? Vergeving van de zonden die wij belijden, en „alle schuld van ons [weg te] nemen“. Als ik de zonden belijd die ik heb ingezien of die God mij heeft laten zien, dan reinigt God mij van alle schuld. Naar mijn inzicht laat de Heer ons nooit al onze schuld zien. We zouden eraan ten onder gaan. Hij laat ons alleen die zonden zien die voor ons belangrijk zijn; in uitzonderlijke gevallen ook wanneer het voor iemand anders belangrijk is. Toen ik dit inzag, voelde ik me enorm opgelucht. Reiniging omvat echter meer dan alleen onze belijdenis. Een voorbeeld: als een kind ongehoorzaam is en zich vuil maakt in een plas, dan heeft het de vergeving van de ouders nodig en moet zijn kleding worden gereinigd. Dat betekent: onze zonden worden ons vergeven en we worden gereinigd van de bezoedeling. We mogen dus naast vergeving ook om reiniging en bevrijding vragen.

De vergeving van zonden en onze geestelijke reiniging zijn een onmisbare voorwaarde voor het overvloedige en vruchtbare leven waartoe Christus ons heeft geroepen. Geluk, gezondheid en het eeuwige leven hangen mede af van het feit of we vergeving en reiniging hebben ontvangen. David zei na zijn belijdenis: „Je hebt mij alles vergeven.“ (Ps. 32:5 GNÜ) Hieruit blijkt dat hij overtuigd was van Gods vergeving en deze heeft aanvaard. Dat is belangrijk, zodat we na onze belijdenis niet in twijfel raken en zonder deze last verder kunnen gaan. Hoe vaak moeten we dezelfde zonde belijden? Slechts één keer. Tenzij we achteraf ontdekken dat onze belijdenis niet volledig was. Als we hebben beleden, is de schuld weg. God heeft die op Jezus, onze Verlosser, gelegd. Dank Hem daarvoor. Wat als er nog steeds een schuldgevoel aanwezig is? Dan moeten we zo lang voor de vergeving danken totdat het verdwenen is.

De eerste reden kan zijn dat ze hun leven niet volledig aan Jezus hebben toevertrouwd.¹⁰  Daardoor hebben ze niemand die hun zonde op zich kan nemen. De tweede reden kan een niet-verholpen kortsluiting zijn. Wat wordt daarmee bedoeld? Als er een klein stukje metaal op de rail van een speelgoedtrein ligt, kan de trein niet rijden, ook al heeft de krachtcentrale een enorme capaciteit. Dat is het gevolg wanneer we een zonde waarvan we ons bewust zijn, niet hebben bekend of niet met de betrokken persoon hebben verzoend. We hebben dan noch vergeving, noch kunnen we leven in de kracht van God.

¹⁰ Zie artikel  “Leven in de kracht van God – Hoe?” En daar de uiteenzettingen over de „vleselijke mens“.

Ik kan me nog heel goed herinneren hoe het ging toen ik, als jonge expeditiemedewerker bij een pas opgerichte vestiging van een expeditiebedrijf in Frankfurt am Main, een klant had voorgelogen. Het was een van onze eerste grote klanten. Er was een storing opgetreden, die we achteraf echter konden verhelpen. Voor de klant had dit geen problemen opgeleverd. De volgende dag ging ik „s avonds privé langs bij de directeur van het transportbedrijf van deze klant en vroeg hem om vergeving, omdat ik tegen hem had gelogen. Hij zei: “Wat u zei, klonk allemaal heel logisch. Maar ik had het gevoel dat het niet klopte. Nu is alles weer in orde.” Vanaf die dag had deze expeditiedirecteur grenzeloos vertrouwen in mij. Geen enkele concurrent kon daar tegen ons op. Dat was voor mij een vormende ervaring.

Ga moedig en het liefst meteen verder, als er schuld in je leven aanwezig is. De oplossing, die immers maar weinig tijd kost, kan pijnlijk zijn. Maar daarna zul je grote en blijvende vreugde en winst ervaren. Ik wens je een gelukkig en overwinnend leven met Jezus Christus toe. Als je met Gods hulp een schuld wilt aflossen, dan zou je dat ongeveer als volgt kunnen verwoorden.

Gebed

Het eerste deel is bedoeld voor bidders die nog niet geloven. Bid alstublieft hardop.

Het gaat niet zozeer om de woordkeuze, maar erom dat we ook echt achter staan wat we bidden en dat we het ook willen.

Mocht er sprake zijn van genoegdoening, dan kunnen we bovendien bidden:

We hebben een geweldige God. We kunnen Hem van harte bedanken voor al Zijn hulp en op Zijn leiding vertrouwen.